Górną część penisa stanowią dwa ciała jamiste, pośrodku na dole przebiega ciało gąbczaste, z cewką moczową wewnątrz. Ciała jamiste zbudowane są podobnie do gąbki. Każda komórka ciała, otoczona jest błoną włóknistą. Włókna posiadają zdolność kurczenia się i rozprężania. Członek jest bardzo bogato unerwiony. W wyniku podniecenia, odpowiedzialny za erekcję ośrodek w rdzeniu kręgowym otrzymuje odpowiedni sygnał zmysłowy. Przekazuje go dalej do prącia przy pomocy neuroprzekaźników (dopamina i oksytocyna, epinephryna, norepinephryna, acetylcholyna, prostaglandyna i wiele innych). Krew z aorty wypełnia ciała gąbczaste pod dużym ciśnieniem, a zaciskające się włókna uniemożliwiają jej wypłynięcie. Członek usztywnia się, podnosi co nazywamy erekcją.
Ciało jamiste z cewką moczową nazywa się urethra. Po oddaniu moczu, następuje zwiotczenie i kanalik zamyka się szczelnie. Penis zakończony jest żołędzią (glans), która chroniona jest napletkiem. Pod napletkiem może gromadzić się substancja, zwana "mastką". Jest to wydzielina gruczołowa, która zmieszana z moczem, spermą i potem o nieprzyjemnym zapachu. Dlatego bardzo ważną czynnością jest regularne mycie penisa we wszystkich miejscach. Zakamarków jest w okolicy żołędzi sporo. Jest tam więc szczególnie unerwione i wrażliwe na dotyk wiązadełko, którym napletek przytwierdzony jest do trzonu członka. Jest rodzaj rowka, zwanego phrenulum, a którego dokładne przeznaczenie nie jest znane.

Zbyt gwałtowne manipulowanie członkiem może doprowadzić do jego złamania. Szarpanie, wykręcanie, odchylanie w kierunku krocza grozi pęknięciem ciała gąbczastego. Słychać wtedy odgłos, podobny do zerwania struny, całe ciało przeszywa ostry ból i następuje natychmiastowa utrata erekcji. W ciągu kilku minut, pojawia się silny obrzęk o barwie ciemnofioletowej. Czasami, pęknięcie jest tak silne, że krew wydobywa się z cewki moczowej. W ramach pierwszej pomocy można ścisnąć (ręką) trzon penisa przez ok. 15 minut i zimne kompresy z lodem. Należy się niezwłocznie udać do urologa.